Prawa osób z niepełnosprawnością, cz. II

18 października 2017

Poznaj podstawowe dokumenty.

Osoby z niepełnosprawnością mogą korzystać z różnego rodzaju ulg oraz szczególnych przywilejów, które wynikają z ich stopnia niepełnosprawności. (Warunkiem jest ich potwierdzenie, poprzez posiadane orzeczenie o niepełnosprawności.) Osoby z niepełnosprawnością mogą również korzystać ze specjalnych programów Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, pobierać rentę czy skorzystać z ulg podatkowych. Szczególne regulacje prawne dotyczą również niepełnosprawnych, którzy są zatrudnieni na umowę o pracę albo posiadają zaświadczenie o niezdolności do pracy.

Szczególne uprawnienia osób niepełnosprawnych wynikają z takich dokumentów jak:

  • Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 Nr 78, poz. 483, z późniejszymi zmianami),
  • Konwencja ONZ o prawach osób niepełnosprawnych z dnia 13 grudnia 2006 r. (Dz. U. z 2012 r. poz. 1169 – dokument ratyfikacyjny podpisany przez Prezydenta RP w dniu 6 września 2012; Oświadczenie Rządowe z dnia 25 września 2012 r. w sprawie mocy obowiązującej Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzonej w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r. (Dz. U. z 2012 r. poz. 1170),
  • ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych z dnia 27 sierpnia 1997 roku (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721, z późniejszymi zmianami ),
  • Karta Praw Osób Niepełnosprawnych.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej zapewnia prawo do niedyskryminacji stanowiąc, że nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny (art. 32 ust. 2). Konstytucja nakłada na władze publiczne obowiązek zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej osobom niepełnosprawnym (art. 68 ust.3) oraz obowiązek pomocy tym osobom w zabezpieczeniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej (art. 69).

 

Konwencja ONZ o prawach osób niepełnosprawnych z dnia 13 grudnia 2006 r.

Konwencja ONZ o prawach osób niepełnosprawnych to pierwszy, międzynarodowy aktem prawny, który odnosi się kompleksowo do osób niepełnosprawnych. Jej celem jest popieranie, ochrona i zapewnienie pełnego i równego korzystania z praw człowieka i podstawowych wolności przez wszystkie osoby niepełnosprawne oraz popieranie poszanowania ich przyrodzonej godności (art. 1).
Konwencja definiuje pojęcie „osób niepełnosprawnych” jako osób, które mają długotrwale naruszoną sprawność fizyczną, umysłową, intelektualną lub w zakresie zmysłów, co może, w oddziaływaniu z różnymi barierami, utrudniać im pełny i skuteczny udział w życiu społecznym, na zasadzie równości z innymi osobami.

Zasady ogólne Konwencji to:

  • poszanowanie przyrodzonej godności, autonomii osoby, w tym swobody dokonywania wyborów, a także poszanowanie niezależności osoby,
  • niedyskryminacja,
  • pełny i skuteczny udział w społeczeństwie i integracja społeczna,
  • poszanowanie odmienności i akceptacja osób niepełnosprawnych, będących częścią ludzkiej różnorodności oraz ludzkości,
  • równość szans,
  • dostępność,
  • równość mężczyzn i kobiet,
  • poszanowanie rozwijających się zdolności niepełnosprawnych dzieci oraz poszanowanie prawa dzieci niepełnosprawnych do zachowania tożsamości.

Konwencja określa również podstawowe obowiązki państwa, do których należą w szczególności:

  • zapewnienie i popieranie pełnej realizacji praw człowieka i podstawowych wolności wszystkich osób niepełnosprawnych, bez jakiejkolwiek dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność przy tworzeniu i wdrażaniu ustawodawstwa i polityki celem wprowadzenia w życie niniejszej konwencji, a także w toku podejmowania decyzji w zakresie spraw związanych z osobami niepełnosprawnymi,
  • ścisłe konsultowanie się z osobami niepełnosprawnymi, a także angażowanie tych osób, w tym niepełnosprawnych dzieci, w te procesy, za pośrednictwem reprezentujących je organizacji.

 

Kolejne artykuły Konwencji (12 – 17) gwarantują osobom niepełnosprawnym:

  • równość wobec prawa,
  • dostęp do wymiaru sprawiedliwości na zasadzie równości z innymi osobami,
  • wolność i bezpieczeństwo osobiste,
  • wolność od tortur lub okrutnego, nieludzkiego albo poniżającego traktowania lub karania,
  • wolność od wykorzystywania, przemocy i nadużyć,
  • ochronę integralności osobistej.

Pełny tekst Konwencji pobierzesz tutaj: http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20120001169

Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych

Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych stanowi, że rehabilitacja osób niepełnosprawnych oznacza zespół działań (organizacyjnych, leczniczych, psychologicznych, technicznych, szkoleniowych, edukacyjnych, społecznych), które zmierzają do osiągnięcia, przy współudziale tych osób, możliwie najwyższego poziomu ich funkcjonowania, jakości życia i integracji społecznej (art.7). Rehabilitacja zawodowa osób niepełnosprawnych ma natomiast na celu ułatwienie osobom niepełnosprawnym uzyskania i utrzymania zatrudnienia (służą temu: szkolnictwo zawodowe, poradnictwo i pośrednictwo pracy). Natomiast rehabilitacja społeczna służy temu, by osobom niepełnosprawnym umożliwić pełne uczestnictwo w życiu społecznym (art. 8 i 9).

Pełny tekst ustawy przeczytasz tutaj: http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971230776

 

Zapisz