Czerpać z życia pełnymi garściami…

12 stycznia 2018

Rok 1983

 

„Kilka opowieści o człowieku” film dokumentalny zrealizowany przez Bogdana Dziworskiego z 1983 roku

Zdaniem samego reżysera, film „Kilka opowieści o człowieku” – to „największe dzieło w jego dorobku. Niezwykła opowieść o człowieku, który mimo przeszkód czerpie z życia pełnymi garściami i w swoich działaniach dociera do granic ludzkich możliwości”.

Film dokumentalny „Kilka opowieści o człowieku” określany jest „impresją” lub „portretem” młodego mężczyzny (Jerzy Orłowski) pozbawionego obu rąk.

Twórcy filmu starają się uchwycić i utrwalić wszystkie zachowania głównego bohatera… w różnych okolicznościach. Są to, jak czytamy: „Rutynowe czynności zdrowych ludzi. Obraz bez komentarza (tylko pogwizdywanie bohatera przerywa ciszę) skupia się przede wszystkim na niecodziennej postaci. Mimo okrutnego kalectwa mężczyzna jest pełen radości życia, radzi sobie w każdej sytuacji, panuje nad swym ciałem, przezwyciężą trudności i potrafi żyć jak inni”.

„Pozbawiony rąk Jerzy Orłowski wykonuje skoki z trampoliny, jeździ na nartach, rysuje. Każda czynność życiowa jest walką, pokonaniem ograniczeń. Dziworski funduje mu na koniec filmowe „wniebowstąpienie”, niepozbawione rysu tragicznego. W scenie tej pojawia się ujęcie przewróconego, połamanego krzesła, które ma dla autora ukrytą, symboliczną wartość, skoro powraca w jego późniejszych filmach: w „Plus minus…” i w przygotowywanym filmie o Warholu.

Zobacz: Tadeusza Sobolewskiego informacja dołączonych do wydawnictwa Bogdan Dziworski „ Polska Szkoła Dokumentu”.

Scenariusz: Bogdan Dziworski. Zdjęcia: Krzysztof Ptak. Muzyka: Janusz Hajdun. Montaż: Agnieszka Bojanowska. Produkcja: Wytwórnia Filmów Oświatowych (Łódź).

Nagrody:

1983 – Kraków (Krakowski Festiwal Filmowy – Konkurs Polski; do roku 2000 Ogólnopolski Festiwal Filmów Krótkometrażowych)- Nagroda za zdjęcia: Krzysztof Ptak.

1983 – Kraków (Krakowski Festiwal Filmowy – Międzynarodowy Konkurs Filmów Krótkometrażowych; do roku 2000 Międzynarodowy Festiwal Filmów Krótkometrażowych)-Grand Prix „Złoty Smok”.

1983 – Huesca (Międzynarodowy Festiwal Filmów Krótkometrażowych) – Grand Prix.

1984 – Tarnów (Festiwal Filmów Sportowych)- Wyróżnienie za montaż: Agnieszka Bojanowska.

1995 – Monachium (MFFK) – Nagroda Specjalna Jury.

Wojciech Otto zauważył, że pasja jest tym elementem biografii osób niepełnosprawnych, która pozwala im zapomnieć. Trud, który trzeba pokonać okazuje się niekiedy zbawczy, innym razem przytłaczający, ale każdorazowo wart pokonania. Każdy zna przecież smak porażki. Otto pisał o bohaterze tego filmu: „Jest rysownikiem. Podczas pracy nagle traci równowagę i niechcący niszczy gotowy już prawie rysunek. Wpada we wściekłość, rozrzuca przybory plastyczne, wywraca stół i symbolicznie wyskakuje w niebo . Na ekranie pojawia się wiele mówiący napis: „Człowiek – Jerzy Orłowski” (zobacz Wojciech Otto, „Obrazy niepełnosprawności w polskim filmie, Poznań 2012, s. 126-127).

Przy okazji warto zobaczyć też film dokumentalny Bogdana Dziworskiego z 1990 roku po tytułem „The Prisoner” (tytuł polski „Więzień”).

„Więzień” to film 40 minutowy, wyprodukowany w koprodukcji w Wielką Brytanią. W skrócie można napisać, że opowiada o dalszych losach bohatera pierwszego filmu, tj. Jerzego Orłowskiego, które nie potoczyły się tak, jakby można się było spodziewać…

W opisie czytamy, że „Po kilku latach Dziworski powraca z kamerą do bohatera „Kilku opowieści o człowieku”. Przyglądamy się Jerzemu Orłowskiemu w więziennej celi – w której odsiaduje wyrok za kradzież – i po wyjściu na wolność. Wokół niego wiele się zmieniło, ale on pozostał taki sam, ze swoją imponującą sprawnością, odwagą i pasją do rysowania. Film powstał na zlecenie „BBC 40 Minutes” i jest pierwszym dokumentem bez słownego komentarza w historii brytyjskiej stacji”.

Reżyseria: Bogdan Dziworski. Zdjęcia: Wit Dąbal. Kierownictwo produkcji: Sławomir Boniecki. Produkcja: ASA Film dla BBC „Fourty Minutes”.

Nagrody:

1991 – Kraków (Międzynarodowy Festiwal Filmów Krótkometrażowych)-Nagroda Koła Naukowego Studentów Filmoznawstwa UJ

Zobacz: http://www.filmpolski.pl/fp/index.php?film=424123

Zobacz: http://www.filmpolski.pl/fp/index.php?film=424861

Pierwszy film można zobaczyć on-line: http://ninateka.pl/film/kilka-opowiesci-o-czlowieku-bogdan-dziworski

Bogdan Dziworski (ur. 1941) – „operator, fotograf i reżyser filmów dokumentalnych. Absolwent wydziału operatorskiego Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej Telewizyjnej i Teatralnej w Łodzi (1965); dyplom otrzymał w 1967 roku. Przez wiele lat związany z łódzką Wytwórnią Filmów Oświatowych, gdzie stworzył wiele znakomitych filmów dokumentalnych. Niektóre jego dzieła uzyskały po kilkanaście nagród i wyróżnień na najbardziej liczących się festiwalach, m.in. „Hokej” (1976) i „Olimpiada” (1978). Jest autorem około 40 filmów krótkometrażowych, średniometrażowych i fabularnych oraz wystaw i albumów fotograficznych.

Zobacz: http://www.filmpolski.pl/fp/index.php?osoba=111859

I. G.