„Na granicy nędzy i szaleństwa…”

14 stycznia 2018

Rok 1983

„Przeznaczenie” film fabularny Jacka Koprowicza z 1983 roku.

W 1983 powstał film fabularny, psychologiczny, biograficzny zatytułowany: „Przeznaczenie” w reżyserii Jacka Koprowicza (premiera: 1985. 11. 18). Jest to debiut pełnometrażowy tego reżysera, autora „Medium”.

Oto zarys fabuły filmu:

„Przeznaczenie” to biograficzny film o Kazimierzu Przerwie-Tetmajerze, czołowej postaci polskiego modernizmu, twórcy znanych erotyków i tomu opowiadań „Na skalnym Podhalu”.

„Poeta żył 75 lat, ale – jak czytamy –w w historii literatury zazwyczaj przemilczane jest ostatnie trzydzieści lat jego życia. W tym czasie bowiem Tetmajer cierpiał na postępującą chorobę psychiczną, będącą wynikiem zarażenia syfilisem”.

„Jacek Koprowicz „(…) przedstawił w swoim filmie całe życie poety. Film – zarówno sposobem narracji, jak i fotografowania – dzieli się wyraźnie na dwie części”.

„Pierwsza część będąca historią szalonego Casanovy jest radosna i nieco perwersyjna. Druga część dotyczy dramatu dotkniętego chorobą i osamotnionego Tetmajera”.

Ciekawostka: „Mało kto wie, że Kazimierz Przerwa-Tetmajer był poważnym kandydatem do Nagrody Nobla za cykl powieści „Na skalnym Podhalu”. Niestety, kandydował wówczas, kiedy był już poważnie chory. Doszło wtedy do dramatycznej sceny: osoby, które przyjechały, aby w imieniu sztokholmskiej Akademii Królewskiej dogadywać się z poetą na temat ewentualnego wydania jego utworów na Zachodzie przepędził laską…” – mówił Jacek Koprowicz.

W opisie filmu czytamy, że „Tetmajer zafascynowany był kobietami i to one były jego inspiracją, stały się także jego zgubą. Wówczas bowiem choroby weneryczne były nieuleczalne. Poeta coraz mniej tworzył, popadał w rozmaite manie – był przekonany, że ktoś chce go zabić, w końcu jadł tylko surowe jajka. Wierzył także, że ktoś chce wydrzeć mu tajemnicę jego talentu, i nie pozwalał tłumaczyć swoich wierszy. Przez trzydzieści lat wegetował na granicy nędzy i szaleństwa”.

Tak więc: „Film Jacka Koprowicza jest klasycznym filmem biograficznym. Jest także przypowieścią o ludzkim losie, o przeznaczeniu, które ciąży nad każdym człowiekiem oraz o niszczycielskim wpływie twórczości na życie artysty”.

Przeczytaj na ten temat: „Filmowy Serwis Prasowy” 1984, nr 10.

Scenariusz: Jacek Koprowicz. Zdjęcia: Jerzy Zieliński. Scenografia: Andrzej Kowalczyk, Zofia Dudkiewicz. Dekoracja wnętrz: Anna Jekiełek. Kostiumy: Gabriela Star-Tyszkiewicz. Muzyka: Zdzisław Szostak. Montaż: Mirosława Garlicka. Charakteryzacja: Janina Sękowska. Produkcja: Zespół Filmowy Tor.

Obsada aktorska: Mariusz Benoit (jako Kazimierz Przerwa-Tetmajer), Michał Bajor (Kazimierz Tetmajer, syn Kazimierza Przerwy-Tetmajera), Anna Dymna (Hanna P.), Katarzyna Figura (Laura), Elżbieta Karkoszka (Marta, guwernantka Laury), Dorota Kwiatkowska (Zofia Smolarska), Grażyna Trela-Stawska (Maria Zając, matka Kazimierza Tetmajera syna), Marzena Trybała (Ewa) i inni.

Zobacz: http://www.filmpolski.pl/fp/index.php?film=12821

 

Jacek Koprowicz (ur. 1947. 11. 03, Łódź) – „Reżyser. Wykładowca PWSFTviT w Łodzi. Członek Polskiej Akademii Filmowej. Syn operatora dźwięku Józefa Koprowicza”.

1970 – rok ukończenia studiów: Kulturoznawstwo na Wydziale Filologicznym (Katedra Teorii i Historii Filmu) Uniwersytetu Łódzkiego.

1974 – rok ukończenia studiów: Wydział Operatorski PWSFTviT w Łodzi; dyplom 1976.

1979 – rok ukończenia studiów: Wydział Reżyserii PWSFTviT w Łodzi.

2014 – Brązowy Medal Zasłużony Kulturze – Gloria Artis.

 

Ważniejsze filmy (reżyseria):

2010 – MISTYFIKACJA (film fabularny).

1996 – U PROGU JESIENI (spektakl telewizyjny).

1995 – ŁOWCA JASNOWIDZÓW (spektakl telewizyjny).

1988 – ALCHEMIK (film fabularny).

1985 – MEDIUM (film fabularny).

Zobacz: http://www.filmpolski.pl/fp/index.php?osoba=112281

Zobacz Część 1 filmu „Przeznaczenie” on-line: https://www.youtube.com/watch?v=BGNUWfsStQ0

Film on-line: https://vod.pl/filmy/przeznaczenie/bq34189

I.G.